banner ad
By 13 Mart 2014 0 Comments Read More →

ACL-PCL LEZYONLARI (DİZDE ÖN VE ARKA ÇAPRAZ BAĞ LEZYONU)

acl1Ligamentler (bağlar) eklem elemanlarından bir diğeridir. Ligamentler, ekleme katılan bir kemikten başlayarak diğer kemiğe yapışan yarı esnek yapılardır. Diz eklemine katılan çok sayıda bağ vardır. Dizde ön ve arka çapraz bağ isimli iki adet çapraz bağ bulunur. Bu çapraz bağlar öncelikle tibia (kaval) kemiği ile femur (uyluk) kemiğinin ekleme bakan yüzeylerini sıkıca birbirine bağlayarak ayrılmasını engeller. Ön çapraz bağ (ACL) tibia (kaval) kemiğinin diz eklemine bakan yüzeyinin ön kısmından başlayarak femur (uyluk) kemiğinin diz eklemine bakan yüzeyinin arka kısmına yapışır. Bu sayede diz fleksiyonda (bükük) iken alt baldır ön kemiği tibianın (kaval kemiğinin) öne kaçmasını önler. Arka çapraz bağ (PCL) tibia (kaval) kemiğinin diz eklemine bakan yüzeyinin arka kısmından başlayarak femur (uyluk) kemiğinin diz eklemine bakan yüzeyinin ön kısmına yapışır. Bu sayede diz ekstansiyonda (açık) iken alt baldır ön kemiği tibianın (kaval kemiğinin) arkaya kaçmasını önler. Çapraz bağlar dizin stabilitesinde, dize katılan kemik uçlarının ön-arka ve aşağı-yukarı yana doğru birbirinden ayrılmamasında ve alt baldırın rotasyon (dönme) hareketinin sınırlandırılmasında önemli rol oynar.

acl2Ön çapraz bağ (ACL),  yürürken veya koşarken ani yön değiştirme ve ani durma, ayakların üzerine yüksekten düşme ve ayaklar sabit iken gövdeyi ani döndürme gibi aktivitelerde yaralanabilir. Arka çapraz bağ (PCL) ise genelde ani ekstansiyon (açma) hareketinde gerilmeden kaynaklanan yaralanmalar ile oluşur. ACL ve PCL yaralanmalarında diz sabitliği bozulur, diz ekleminde hasarlar ve kireçlenmeler oluşabilir.

Teşhis: Çapraz bağ yaralanmalarında hasta ani bir ağrı hissetmeyebilir. Hasta 12 saat içerisinde dizde şişlik, ağrı, ödem şikâyetiyle doktora başvurur. Genelde hastalığın hikayesinde, travma anında dizde bir kopma sesi vardır. Fizik muayene esnasında doktor ön çapraz bağ yaralanmasında hasta sırt üstü yatarken dizi büker ve alt baldırı öne doğru çeker. Eğer diz eklemi seviyesinde alt baldır öne doğru kayar ise ön çapraz bağ yırtığı teşhis edilir. Fizik muayene esnasında doktor arka çapraz bağ yaralanmasında hasta sırt üstü yatarken dizi büker ve alt baldırı arkaya doğru çeker. Eğer diz eklemi seviyesinde alt baldır arkaya doğru kayar ise arka çapraz bağ yırtığı teşhis edilir. Doktor, fizik muayenenin dışında çapraz bağ yaralanmalarında yaralanmanın seviyesi ve oluşabilecek diğer eklem problemlerini incelemek için röntgen ve MR görüntülerinden faydalanarak teşhisini kesinleştirir.

acl3Tedavi: Çapraz bağ yaralanmalarında ilk olarak dizdeki ödem enjektör yardımı ile boşaltılarak buz terapisi ile diz rahatlatılır. Yırtık kabul edilebilir seviyede ise yan kısımlarında metal menteşe biçiminde dizi 20˚ ekstansiyonda kısıtlayan bir ateli olan dizlik kullanılır. Dereceli egzersizler uygulanan hastanın koltuk değneği kullanarak dize binen yükü oldukça hafifletmesi sağlanır. Hasta dizi zorlayıcı her türlü hareketten uzak durması konusunda uyarılır. Çapraz bağ yırtığı geniş bir şekilde veya tamamen kopmuş ise cerrahi müdahale gerekir. Ön ve arka çapraz bağlar kendi kendini yenileyemez. Bu yüzden vücudun başka yerlerinden transfer edilen bağ diz eklemine cerrahi müdahale ile eklenir.

Posted in: Diz Hastalıkları

Post a Comment