banner ad

Ayak Bileği ve Ayak Anatomisi

ayak-anatomi1ayak-anatomi2Ayak bileği ve ayak, 2 adet alt baldır kemiği (tibia ve fibula), 2 adet topuk kemiği (talus ve calcaneus), 7 adet ayak bileği kemiği (tarsallar), 5 adet tarak kemiği (metatarsallar) 2 adet sesamoit kemik ve 14 adet parmak kemiği olmak üzere toplam 32 kemikten oluşur. Çok çeşitli hareket yeteneği olan eklem tipleri ve hayati önemi haiz ligament ve tendonları vardır.

Kemikler

  • Alt Baldır Kemikleri: Tibia (ön alt baldır kemiği), alt kısmında talus kemiği ile ayak bileğinin üst ve iç kısmından birleşir. Tibianın alt ucu (ayağımızın iç bilek kısmındaki yuvarlak çıkıntı) medial (iç) malleoldür. Fibula (arka alt baldır kemiği), talus kemiği ile ayak bileğinin üst dış kısmından birleşir. Fibulanın alt ucu (ayağımızın dış bilek kısmındaki yuvarlak çıkıntı) lateral (dış) malleoldür.
  • Tarsal Kemikler (Ayak Bileği Kemikleri): Toplam yedi adet tarsal kemik vardır. Bunlar:
    Talus: Üst kısmında alt baldır kemikleri, alt kısmında calcaneus (topuk) kemiği ile birleşir.
    Calcaneus: Diğer ismi topuk kemiğidir. Üst kısmında talus, ön dış kısmında cuboideum, ön iç kısmında ise naviculare ile birleşir.
    Cuboideum: Arka kısmında calcaneus, ön kısmında ise bir adet cuneiformla ve dört-beş metatarsalla birleşir.
    Naviculare: Arka kısmında calcaneus, ön kısmında ise üç adet cuneiformla birleşir.

Ayak kemikleri aynı el anatomisi gibi 5 adet metatarsal ve başparmakta 2, diğer parmaklarda 3 olmak üzere 14 adet dijital kemiğe sahiptir.

ayak-anatomi3

Eklemler

ayak-anatomi4

  • Talocruralis (Alt Baldır Kemikleri ile Talus Arasında) Eklemi: Alt baldır kemiklerinin uçları (malleolleri) talusu içten ve dıştan kıskaca alarak ginglymus (tek eksenli, sadece fleksiyon ve ekstansiyon) tipi eklem yapar.
  • Talocalcanea (Talus ve Topuk Kemiği Arasında) Eklemi: Ayak bileğinin ilginç bir biçimde üst üste iki eklemi vardır. İkinci ayak bileği eklemi, talus kemiği ve calcaneusun (topuk kemiğinin) düz eklem kısımları arasındadır. Talus yere basmaz. Yere basma işlemi calcaneus ile olur. Plana tipi bir eklemdir. Belirli bir ekseni olmayan bir eklemdir. Eksenlere göre değişken kayma hareketi yapar.

Ayak bilek kısmındaki kemiklerin eklemlerinin (talocalcaneonavicularis, calcaneocuboidea, cuneonavicularis, cuboidonavicularis) tamamı plana tipi, belirli bir ekseni olmayan, eksenlere göre değişken kayma hareketi yapan eklemlerdir.

  • Tarsometatarsales (Ayak Bileği Kemikleri ile Ayak Tarak Kemikleri Arasında) Eklemleri: Elipsoid tipi eklemlerdir. İki eksenli eklemlerdir.  Ekstansiyon-fleksiyon (açma-kapama) ve abdüksiyon-addüksiyon (uzaklaştırma-yakınlaştırma) hareketini yapar.
  • Interphalangeales (Parmakların Kendi Aralarındaki) Eklemleri: Ginglymus tipi eklemlerdir. Tek eksenli eklemlerdir. Ekstansiyon ve fleksiyon hareketini yapar.

ayakanatomia

ayak-anatomi7Ayak bileği ve ayak içerisindeki tüm eklem yüzeyleri kıkırdak ile kaplıdır. Ayak bileği dış yan bağları (en önemlisi anterior talofibulardır), ayağın içe doğru hareketini engeller. Ayak bileği iç yan bağları (deltoid), ayağın dışa doğru hareketini engeller. Bir de eklem seviyesinin üzerindeki bağ (syndesmos) yüklenme sırasında talus ve calcaneusun birbirinden açılmasını engeller. Aynı zamanda ayağın dört bir tarafı tendonlar (en önemlisi aşill tendonu) yardımı ile sabitlenir ve zıplama gibi hareketlerimizi gerçekleştirir. Bütün bu özelikleri ile ayak, yeryüzü ile ilişkide olan tek organımız olarak görevini tam ve mükemmel bir şekilde gerçekleştirir.

ayak-anatomi8

ayak-anatomi9