banner ad

Gövde Anatomisi

anatomi1Gövde, spinal (omurga) sistemde 26 kemik, 24 adet kosta (kaburga) kemiği ve 1 adet sternum (göğüs) kemiği olmak üzere 51 adet kemikten oluşur. Çeşitli eklem, kas ve kıkırdak yapıları vardır. Kaburgalarla göğüs bölgesinde organlara güvenli ve kapalı boşluk oluşturur.

Kemikler

COLUMNA VERTEBRALIS (OMURGA SİSTEMİ)

Düzensiz tip yukarıdan aşağıya sıralanmış şekilde 26 kemikten oluşur. Vertebra sisteminde, vücuda önden veya arkadan bakıldığında düz, yanlardan bakıldığında ise “S” biçiminde sıralanmıştır. Omurga sistemini omur yapılarına göre beş farklı bölgeden oluşur:

  • Cervical Vertebralar (Boyun Omurları): Boyun bölgesindeki vertebralardır. Toplam 7 adettir. Tıbbi olarak “C1, C2, C3…C7” olarak rapor edilir. Boyun omurlarını diğer omurlardan ayıran en önemli fark foramen transversarium deliklerinin olmasıdır. Yaşamsal kan damarlarımız bu deliklerden geçerek beyne ulaşır ve bu yapı sayesinde sağlam ve güvenli bir seyir izler. “C1” atlas olarak adlandırılır. Bu ismi kafatasını taşıyacak şekilde düz yüzeyinden alır. “C2” aksis olarak adlandırılır. Aksisin üzerinde dens denilen bir çıkıntı vardır.
  • Torakal Vertebralar (Sırt Omurları): Sırt bölgesindeki vertebralardır. Toplam 12 adettir. Tıbbi olarak “T1, T2, T3…T12” olarak rapor edilir. Sırt omurlarını diğer omurlardan ayıran en önemli farkı lateral ve mediallerinde (iç ve dış kısmında) kostalarla (kaburgalarla) eklem yüzeylerinin olmasıdır.
  • Lumbal Vertebralar (Bel Omurları): Bel bölgesindeki vertebralardır. Toplam 5 adettir. Tıbbi olarak “L1, L2, L3, L4, L5” olarak rapor edilir. Bel omurları böbrek şeklinde yanlarda basık biçimde bulunur.
  • Sakrum (Kalça Birleşik Omuru): Doğum anında 5 adet olan kalça vertebralar, tamamen birleşerek yetişkin insanda tek kemik olarak karşımıza çıkar. Gerçek kemik yapıları ve sayıları yetişkin bir insana göre tespit edilir. Bu yüzden sakrum vertebra bir kemik olarak kabul edilir. Dolayısıyla sakrum vertebraya atipik vertebra denir. Sakrumun dört çift deliği vardır.
  • Coccygis (Kuyruk Sokumu): Kuyruk sokumu bölgemizdeki bu yapı doğum anında 4 adet vertebra iken birleşerek yetişkin bir insanda bir kemik olarak incelenir. Bu yüzden coccygis de atipik bir vertebradır.

anatomi2

anatomi3KOSTALAR (KABURGALAR)

Yassı tip kemiklerdir. Yan olarak gövdemizde 12 çift olarak bulunur ve tamamı dorsalde (sırtta) torakal omurlarla birleşir. İlk yedi çifti sternumla direktt birleşir. 8,9 ve 10. kaburgalar giderek kısalarak önce birbirleri ile en sonda 7. kaburga üzerinden sternumla birleşir. Bu yapı göğsün alt kısmındaki boşluğu oluşturur. 11 ve 12. kaburga ise ön kısmından hiçbir kemikle birleşmeyerek serbest kalır.

STERNUM (GÖĞÜS KEMİĞİ)

Yassı tip bir kemiktir. Göğsün orta kısmında yukarıdan aşağı doğru biçimlenmiştir. Torakalden başlayan yedi çift kaburga kemiği ile göğüsün ön kısmında birleşir.

anatomi4

Eklemler

anatomigovdeAksisin üst çıkıntısı atlasın oyuğuna girer ve trochoid tipi bir eklem yapar. Buna atlantoaksialis mediana (C1 atlas ile C2 aksis arasında) eklemi denir. Tek eksenli bir eklemdir. İç ve dış rotasyon (dönme) hareketini yapar. Bu sayede kafa sağa ve sola doğru hareket eder. Başın aşırı dönüş hareketini kısıtlayan bir ligamenti (alaria) vardır.

Diğer vertebralar birbiri ile direkt eklem yapmaz; aralarında disk denilen bir yapı barındırır. Diskler halka biçiminde kıkırdak (sert annulus) yapılardır ve içerisi jöle kıvamında bir yapı (nucleus pulposus) ile doludur. Vertebralar birbirleri ile iki çeşit eklem yapar. Birbirine bir kıkırdak vasıtası ile eklem yapan bütün kemikler gibi vertebralar da yarı oynar tip (amphiarthrosal) ve sinoviyal tip eklem yaparlar.

Gövdede diğer eklemler ise kosta ve sternum eklemleridir. 12 çift kostanın tamamı vücudun arka kısmından on iki torakal vertebra ile eklem yapar. Vücudun ön kısmında ise ilk yedi çifti, sternumla kıkırdak yapılar yardımı ile eklem yaparak göğüs kafesini oluşturur. 8, 9 ve 10. çift kostalar ise önce birbiriyle kıkırdaklar yardımı ile eklem yapar ve 7. kostaya yapışmak sureti ile sternumla buluşarak göğüs boşluğunu oluşturur. 11. ve 12. kostalar kısa kalır, vücudun ön kısmında sternumla buluşmaz ve serbest kalır. Kostalar ve sternumun yaptığı eklemler kıkırdak yardımı ile olduğu için yarı oynar tip (amphiarthrosal) eklemlerdir.

                     anatomi8

anatomi9anatomi11Omurgayı oluşturan her vertebranın arka kısmında omuriliğin geçtiği güzergâhı çevreleyen laminalar bulunur. Lamina yapısının yanlarında iki, gövdesinde bir çıkıntı bulunur. Bu çıkıntılar kasların yapışma noktalarıdır. Gövde ve laminaların arasından ilgili vücut bölgelerine yayılan sinir kökleri vardır. Bel vertebralarında çıkan sinir kökleri birleşerek siyatik siniri oluşturur.

Omurganın ön kısmından boylu boyunca vertebralara yapışarak uzayan ligament (longitudinale anterius) gövdenin ekstansiyonunu (gövdenin arkaya doğru açılması) sınırlar. Omurganın arka kısmından boylu boyunca vertebralara yapışarak uzayan ligament ise (longitudinale posterius) gövdenin fleksiyonunu (gövdenin öne doğru eğilmesi) sınırlar.

Bütün bu gövde yapıları kaslar ve diğer özel yapıları ile beraber vücut şeklimizde, hayati organlarımızın korunmasında, vücut ağırlığının dengeli bir şekilde taşınması ve dağılmasını sağlayarak insan anatomisinde önemli rol oynar.

anatomi10